สื่อประเภทฉาย

ความหมายของสื่อประเภทฉาย

              เป็นสื่อที่ช่วยกระตุ้นผู้เรียนให้ลงมือปฏิบัติโดยตรง เก็บประสบการณ์ และสามารถใช้วัสดุ อุปกรณ์ ในการทำงานตามคำสั่งของผู้สอนที่กำหนด หรือใช้ความคิดสร้างสรรค์ที่ผู้เรียนอยากแสดงออกมาก็ได้ ผู้เรียนเรียนรู้ได้ง่ายเพราะเป็นของจริงที่สามารถจับและสัมผัสได้ สื่ออีกอย่างหนึ่งคือสื่อวัสดุที่ต้องอาศัยอุปกรณ์เป็นส่วนสำคัญในการแสดงเนื้อหาให้ปรากฏชัดเจนเข้าใจโดยรวม  

ลักษณะเฉพาะ

1. แบ่งตามระบบการฉาย
        1.1.  ระบบการฉายตรง (Direct Projection)
        เป็นระบบที่แสงจากหลอดฉายส่องตรงผ่าน เลนซ์รวมแสง ผ่านวัสดุฉาย ผ่านเลนซ์ฉาย ออกสู่จอ เช่น ระบบของเครื่องฉายภาพยนตร์ เครื่องฉายสไลด์และฟิล์มสตริฟ

1.2. ระบบฉายอ้อม (Indirect Projection) หรือเรียกว่า ระบบแสงส่องสะท้อนผ่านวัสดุฉาย
        แสงผ่านวัสดุฉายและส่วนประกอบอื่น ออกไปสู่จอในลักษณะที่แสงไม่ได้ส่องตรงไปที่เดียว แต่จะมีการสะท้อนเปลี่ยนทิศทาง เช่น ระบบการฉายในเครื่องฉายแผ่นโปร่งใส

1.3. ระบบแสงส่องสะท้อน(Reflect Projection) หรือแสงส่องสะท้อนที่ไม่ผ่านวัสดุฉาย
        ระบบนี้ แสงจากหลอดฉาย ตกกระทบวัสดุฉาย แล้วสะท้อนผ่านส่วนประกอบอื่น ออกไปสู่จอโดยแสงไม่ผ่านวัสดุฉาย ทั้งนี้เพราะวัสดุที่จะใช้ฉายกับเครื่องประเภทนี้มีความทึบแสง

2. แบ่งตามลักษณะภาพที่ปรากฏบนจอ

                   2.1  เครื่องฉายภาพนิ่ง  จะให้ภาพนิ่งปรากฏบนจอ  ได้แก่  เครื่องฉายสไลด์  เครื่องฉายฟิล์มสตริป  เครื่องฉายภาพทึบแสง  และเครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ  (เครื่องฉายภาพโปร่งใส)  เป็นต้น 

                   2.2  เครื่องฉายภาพเคลื่อนไหว  ภาพที่ปรากฏบนจอจะทำให้ผู้ชมมีความรู้สึกว่าเคลื่อนไหวเหมือนภาพที่เป็นจริง  ได้แก่  เครื่องฉายภาพยนตร์  เครื่องฉายฟิล์มลู๊ป  เครื่องฉายภาพดิิจิตอล

3.  แบ่งตามลักษณะของวัสดุฉาย

                   3.1  เครื่องฉายภาพโปร่งใส  (Transparency Projector)  ซึ่งวัสดุฉายจะเป็นวัสดุโปร่งใสหรือโปร่งแสง  (Transparency Materials)  เช่น  เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ  เครื่องฉายสไลด์  เครื่องฉายฟิล์มสตริป  เครื่องฉายภาพยนตร์  และเครื่องฉายไมโครฟิล์ม  เป็นต้น

                   3.2  เครื่องฉายภาพทึบแสง  (Opaque Projector)  เป็นเครื่องฉายที่ฉายวัสดุทึบแสงซึ่งแสงจะไม่สามารถผ่านวัสดุฉายได้  แต่จะใช้หลักการสะท้อนของภาพแทน

                   3.3. เครื่องฉายภาพดิจิตอล(Digital Projector) เป็นเครื่องฉายที่ใช้วัสดุจัดเก็บข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าเหมือนกับวัดสุฉายที่เป็นลักษณะโปร่งแสงหรือทึบแสง

4.  แบ่งตามลักษณะการใช้งาน  ซึ่งแต่ละประเภทจะใช้งานในลักษณะต่าง ๆ  เช่น

                   4.1  เครื่องฉายสไลด์ 

                   4.2  เครื่องฉายฟิล์มสตริป 

                   4.3  เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ 

                   4.4  เครื่องฉายภาพทึบแสง

                   4.5  เครื่องฉายภาพดิจิตอล

                               

5.  แบ่งตามลักษณะเทคโนโลยีการผลิตเครื่องฉาย

                   5.1  เครื่องฉายที่ใช้เทคโนโลยีแบบพื้นฐาน กล่าวคือ เป็นเครื่องฉายใช้อุปกรณ์กลไกที่ไม่ซับซ้อน เป็นเครื่องฉายที่ใช้เทคโนโลยีง่ายๆ และใช้กลไกเป็นหลักในการทำงานของเครื่องฉาย  เช่น

                         5.1.1  เครื่องฉายสไลด์ 

                         5.1.2  เครื่องฉายฟิล์มสตริป 

                         5.1.3  เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ 

                        5.1.4  เครื่องฉายภาพทึบแสง 

 สภาพการณ์ที่เหมาะสมกับการใช้สื่อ

-บริเวณที่ใช้เครื่องต้องมีแสงสว่างที่เหมาะสม

-ผู้ใช้ต้องรู้วิธีการใช้งานเพื่อเป็นการรักษาอุปกรณ์

-การจัดที่นั่งของผู้เรียนควรจัดให้เหมาะสมกับขนาดจอเพื่อให้เหมาะกับการมองเห็น

ข้อบ่งใช้ /วิธีการใช้สื่อ

ตัวอย่างเช่น วิธีการใช้เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ

-วางแผ่นใสบนกระจกแท่นฉาย-เปิดสวิตซ์ไฟให้สว่าง

-ปิดสวิตซ์ทุกครั้งที่เอาแผ่นใสออก

-อย่าเคลื่อนย้ายขณะหลอกไฟทำงาน

-อย่าถอดปลั๊กจากเต้ารับขนาดให้อยู่

-หากหลอดขาดขณะใช้งานให้ปิดสวิตซ์ก่อนแล้วจึงปรับปุ่มหลอดไฟสำรอง

-อย่าเปิดให้หลอดไฟสว่างโดยไม่มีแผ่นใส

ข้อเด่นของสื่อ

 1.แสดงภาพตามความเป็นจริง ทำให้จำได้ง่าย

2.สัมผัสได้ด้วยประสารทสัมผัสทั้ง 5 จึงเกิดการรับรู้ได้ดี

3. อยู่ในลักษณะ 3 มิติ

4. สามารถจับต้องและพิจารณารายละเอียดได้

5. เหมาะสำหรับการแสดงสิ่งที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า (เช่น การแสดงอวัยวะ ภายในของมนุษย์ สัตว์)

ข้อด้อยของสื่อ

 1. การจัดหาลำบาก

2. บางครั้งราคาสูงเกินไป

3. ต้องอาศัยความชำนาญในการผลิต

4. ไม่เหมือนของจริงทุกประการ บางครั้งเกิดความเข้าใจผิด

ผลที่เกิดกับผู้ใช้สื่อ

ครูผู้สอนสะดวกสบายในการนำเสนอข้อมูลเนื้อหา

ครูผู้สอนสามารถสร้างสื่อให้มีความน่าสนใจได้หลากหลาย

ครูผู้สอนสามารถนำเสนอเนื้อหากับผู้เรียนจำนวนมากได้อย่างชัดเจน

ผลที่เกิดกับผู้เรียน

     ผู้เรียนสามารถเข้าใจเนื้อหาที่ฉายผ่านเครื่องได้อย่างชัดเจนเกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพผุ้เรียน
พึงพอใจกับการเรียนการสอน